CPN, czyli Cena Pominiętego Napędu

LPG jest trzecim najważniejszym paliwem transportowym w Polsce po benzynie i oleju napędowym z udziałem 8,4% w strukturze sprzedaży. Rynek polski to największy rynek autogazowy w Unii Europejskiej – według Raportu Rocznego POGP z 2024 r. samochody zasilane LPG stanowią 13,4% całego parku samochodów osobowych w Polsce. Według danych GUS w Polsce w 2025 r. zarejestrowanych było 3,2 mln samochodów zasilanych autogazem, a zgodnie z Centralną Ewidencją Pojazdów, 2,47 mln to auta aktywnie wykorzystywane.

Zgodnie z wynikami badania Ekobarometr 2025 agencji SW Research aż 18,5% Polaków miało okazję prowadzić taki samochód w ciągu ostatnich trzech lat, przy czym pojazdy z instalacją autogazową są najpopularniejsze w miastach średniej wielkości. Według starszego sondażu z 2023 r. największą grupę użytkowników autogazu stanowiły osoby o deklarowanych dochodach nieprzekraczających 4 000 zł miesięcznie, czyli zarabiające poniżej średniej krajowej. Gaz płynny LPG jest historycznie traktowany jako paliwo socjalne, wykorzystywane przez osoby słabiej sytuowane.

- Objęcie obniżoną stawką podatku VAT benzyny i oleju napędowego, a zarazem wyłączenie z niej autogazu, oznacza pominięcie w rozwiązaniach dla ochrony rynku przed skutkami wojny w Zatoce Perskiej mieszkańców mniejszych miast i osób słabiej zarabiających. To niezrozumiałe, dlaczego to oni mają ponosić ciężar obecnego kryzysu. - komentuje Bartosz Kwiatkowski, Dyrektor Generalny Polskiej Organizacji Gazu Płynnego (POGP).

Tadusz Ożarowski, Przewodniczący Koalicji Na Rzecz Autogazu -Związku Pracodawców, uzupełnia:

- Pominięcie autogazu w pakiecie CPN to decyzja, którą trudno uznać za racjonalną- zarówno z perspektywy rynku paliw, jak i polityki społecznej. Mówimy o paliwie, z którego korzysta kilka milionów kierowców w Polsce, często należących do grup najbardziej wrażliwych na wzrost kosztów życia. W praktyce oznacza to, że ciężar obecnego kryzysu został przerzucony właśnie na nich. Tym bardziej zaskakuje odejście od rozwiązań zastosowanych w czasie poprzedniego kryzysu energetycznego, kiedy autogaz został objęty obniżką VAT. Dziś, przy jeszcze większych zaburzeniach rynku i dynamicznym wzroście cen LPG, brak analogicznego mechanizmu oznacza realne ryzyko przekroczenia przez autogaz poziomów cenowych, które dla wielu użytkowników staną się barierą nie do zaakceptowania.

W trakcie kryzysu energetycznego z roku 2021 rząd przyjął tzw. Tarczę Antyinflacyjną, zakładającą bardzo zbliżone rozwiązania do wdrażanego obecnie pakietu. Tarcza 1.0 objęła obniżkę akcyzy, a Tarcza 2.0, uchwalona w lutym 2022 r. – także VAT na gaz płynny LPG wykorzystywany dla celów transportowych.

Z perspektywy czasu wiemy, że skutki budżetowe obniżki VAT dla autogazu były znikome. Według instytutu WiseEuropa wpływy z podatku VAT od LPG pomimo obowiązywania obniżonej do 8% stawki wyniosły w 2022 r.2,4 mld zł i były rekordowe w historii. Było to efektem wyższej ceny LPG w skali roku. Podobna sytuacja ma miejsce teraz – w ciągu miesiąca od rozpoczęcia kryzysu w Zatoce Perskiej ceny autogazu w obrocie detalicznym wzrosły o 1/3. Według danych e-petrol.pl 25 lutego 2026 r. cena detaliczna autogazu wyniosła 2,77zł/l, aby do 25 marca 2026 r. wzrosnąć do 3,64 zł/l, czyli o 87 gr.

Dla porównania, średnia cena autogazu pod koniec 2021 r. wynosiła 3,32 zł/l, a w marcu 2022 r. skoczyła do 3,79 zł/l. Wejście w życie Tarczy 2.0 umożliwiło utrzymanie ceny autogazu poniżej psychologicznego poziomu 4 zł/l.

Co różni kryzysy w latach 2021/2022 r. i w 2026 r., to fakt, że obecnie mamy do czynienia z realnym ograniczeniem o około ¼ dostępności gazu LPG na rynku światowym w związku z zamknięciem Cieśniny Ormuz. Po inwazji na Ukrainę ograniczenia podaży nie było – tylko niepewność związana z ryzykiem wstrzymywania dostaw. - komentuje Bartosz Kwiatkowski, Dyrektor Generalny Polskiej Organizacji Gazu Płynnego (POGP). – Bez tymczasowej redukcji stawek VAT obecny rząd może zostać zapamiętany jako pierwszy w historii, za którego cena autogazu przekroczy 4 zł/l. Taka będzie Cena Pominiętego Napędu.

Także Koalicja Na Rzecz Autogazu apeluje o pilną korektę przepisów i objęcie LPG działaniami osłonowymi w postaci obniżki VAT. Zdaniem jej przedstawicieli obecna decyzja może osłabiać poczucie stabilności regulacyjnej wśród uczestników rynku, jak też stać w sprzeczności z dotychczasową praktyką i logiką wsparcia odbiorców w sytuacjach kryzysowych.

Apel do Premiera RP

2 kwietnia 2026 r. Polska Organizacja Gazu Płynnego zwróciła się do Premiera RP Donalda Tuska z wnioskiem o objęcie autogazu obniżoną stawką podatku VAT. Według danych rynkowych, 24 lutego br. cena hurtowa propanu na bałtyckich terminalach morskich wyniosła 2900zł/t, a mieszanki propan-butan - 3700 zł. W ciągu miesiąca, 24 marca, cena propanu w polskich portach wzrosła do 4368 zł/t (o 50,1%), a mieszanki –do 5165 zł/t (o 39,6%). Cena detaliczna autogazu na stacjach paliw według danych portalu e-petrol.pl wzrosła z 2,77 zł/l w dniu 25 lutego do 3,69 zł/l w dn. 1 kwietnia, czyli o 33%.

Po Wielkanocy cena autogazu wzrosła ponownie. Według danych na koniec kwietnia 2026 r. najwyższy w historii średni poziom cen autogazu w Polsce został osiągnięty w tygodniu od 9 kwietnia - cena osiągnęła wówczas 3,84 zł/l (o 40% wobec poziomu sprzed wojny w Zatoce Perskiej), bijąc poprzedni rekord odnotowany w marcu 2022 r., po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, i wynoszący 3,79 zł/l.

W lutym br. instytut WiseEuropa przeprowadził analizę wpływów podatkowych generowanych przez branżę LPG. Szczegóły można znaleźć w raporcie pt. Branża LPG: Rola i znaczenie w gospodarce Polski. Według WiseEuropa wpływy z podatku VAT od LPG wyniosły w 2024 r. 2 mld zł, a w 2022 r. pomimo obowiązywania obniżonej stawki VAT – przekroczyły 2,4 mld zł (0,48% całkowitych dochodów), osiągając rekordowy poziom. Było to efektem wyższej ceny LPG w skali roku. Podobna sytuacja ma miejsce w efekcie blokady Cieśniny Ormuz.

Wzrost cen detalicznych przekłada się automatycznie na wzrost dochodów budżetowych z tytułu VAT. Według szacunków POGP, wyższe ceny paliwa utrzymają się przez minimum 1 kwartał, a być może przez 2 kwartały. W tej sytuacji tymczasowa obniżka stawki VAT z 23% do 8% na okres kilku miesięcy nie będzie stanowić poważnego obciążenia dla budżetu państwa na 2026 r., bo zostanie w dużej mierze skompensowana przez wyższe ceny detaliczne.

Znaczenie LPG w transporcie pozostaje spójne z jego profilami użytkowymi i kosztowymi – jako paliwa alternatywnego dla benzyny, dostępnego dla szerokiego grona użytkowników. Historycznie, autogaz miał w Polsce i innych krajach Europy Środkowej charakter paliwa socjalnego. Średnio koszt 1 litra LPG w 2025 r. odpowiadał 48,5% kosztu 1 litra benzyny. Rok wcześniej było to 45,6%. Po wejściu w życie pakietu CPN, według danych na dn. 22 kwietnia, proporcja ta wynosiła 64,5% - dla użytkowników autogazu sygnał był taki, że zostali w działaniach na rzecz ochrony konsumentów pominięci.

Pogorszenie się proporcji cen LPG do benzyny ma negatywny wpływ na polskich przedsiębiorców dostarczających systemy autogazowe do samochodów osobowych: przy zbliżaniu się do progu 60% klienci rezygnują z montażu ze względu na wydłużający się okres zwrotu z inwestycji. Selektywna interwencja państwa na rynku paliwowym zaszkodziła krajowym producentom i instalatorom.

Aktualizacja

10 kwietnia podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Jarosław Neneman, odpowiedział na pismo POGP:

W ocenie Ministerstwa Finansów, w okresie poprzedzającym wprowadzenie programu CPN wzrost ceny gazu LPG w ujęciu nominalnym był mniejszy niż analogiczny wzrost cen benzyny oraz oleju napędowego. Dodatkowo, nadal cena LPG jest istotnie niższa i konkurencyjna w odniesieniu do benzyny i oleju napędowego. Co istotne konsekwencją rozszerzenia zakresu preferencji na gaz LPG, byłoby zmniejszenie wpływów budżetowych mi.in. z tytułu podatku VAT.

Pełną treść odpowiedzi wiceministra Nenemana można znaleźć w załączniku poniżej.

‍